Aanwezig, maar afwezig: wanneer een medewerker zichzelf langzaam verliest

Jaren geleden was zij die medewerker die iedere ochtend naar haar werk ging, haar werk deed en alle ballen in de lucht probeerde te houden. Althans, dat was wat de buitenwereld zag. Wat niemand zag, was hoe moe ze was.

Als alleenstaande moeder droeg ze veel verantwoordelijkheid. De zorg voor haar kinderen kwam grotendeels op haar neer. Daarnaast vroeg haar moeder veel aandacht, was de relatie met haar vader moeizaam en waren haar zusjes chronisch ziek.

“Mijn leven stond voortdurend aan”, vertelt Marjolijn. “Maar ik bleef werken. Overdag was ik er. En als ik mijn werk niet afkreeg, ging ik ’s avonds of in het weekend verder.”

Aanwezig zijn is niet hetzelfde als goed functioneren
Dat is wat er bij zogenoemd roze verzuim kan gebeuren. Iemand is officieel niet ziek en blijft op het werk verschijnen, maar functioneert minder goed dan normaal.

De signalen zijn vaak subtiel: vermoeidheid, minder concentratie, moeilijk kunnen loslaten, steeds vaker ja zeggen terwijl je nee voelt of steeds meer verantwoordelijkheid naar je toe trekken. Van buitenaf lijkt iemand vooral betrokken, loyaal en hardwerkend. Maar ondertussen kan iemand zichzelf steeds verder kwijtraken.

“Dat was bij mij precies wat er gebeurde. Ik dacht dat ik gewoon harder mijn best moest doen. Nog even één keer doorduwen. Tot het niet meer ging.”

Als het licht uitgaat
Uiteindelijk viel Marjolijn uit. “Mijn systeem weigerde gewoon dienst. Achteraf denk ik: als ik de signalen zelf eerder had herkend, of als iemand op mijn werk eerder had gezien wat er werkelijk speelde, had mijn systeem misschien niet zo genadeloos de stekker eruit hoeven trekken.”

Die ervaring werd later een belangrijk onderdeel van haar werk. Vanuit Dream Academy Coaching, begeleidt Marjolijn vrouwen die zichzelf voorbijlopen. Met life- en paardencoaching, lichaamsgericht en systemisch werk, helpt ze hen eerder te herkennen wat er onder hun gedrag en klachten ligt.

Want uitval begint vaak niet op de eerste ziektedag. Het begint veel eerder. Bij de medewerker die altijd doorgaat. Die moeilijk nee kan zeggen. Die zichzelf pas als laatste op haar lijstje zet. Die steeds minder goed herstelt van haar werk. Terwijl haar lichaam iets anders vertelt.

Niet wachten op de eerste ziektedag
Voor HR en werkgevers ligt daar een belangrijke kans. “Duurzame inzetbaarheid gaat voor mij niet alleen over iemand zo lang mogelijk aan het werk houden. Het gaat er ook over dat iemand leert herkennen wanneer het niet meer goed gaat. En dat er ruimte is om daarover te praten vóórdat iemand uitvalt.” Daarbij hoeft een leidinggevende geen therapeut te worden. Een eenvoudige vraag kan soms al iets zichtbaar maken: “Hoe gaat het écht met je?” Want iemand kan heel lang functioneren op wilskracht. Tot het niet meer kan.

Van doorgaan naar eerder luisteren
In haar coaching kijkt Marjolijn daarom verder dan grenzen stellen of beter plannen. Ze onderzoekt ook de patronen waardoor iemand zichzelf steeds opnieuw voorbijloopt.

Wat maakt dat ik het zo moeilijk vindt om nee te zeggen? Wat maakt dat ik mij verantwoordelijk voel voor alles en iedereen?

“Mijn eigen ervaring heeft me geleerd dat je niet moet wachten tot iemand uitvalt. Je kunt veel eerder iets doen. Niet door iemand nóg beter te leren presteren, maar door iemand weer te leren luisteren naar zichzelf.”

Herken jij de signalen bij jezelf of bij een medewerker?
Klik hier voor een oefening om meer in het hier en nu te komen.

Marjolijn begeleidt vrouwen die zichzelf voorbijlopen en helpt hen om eerder signalen van overbelasting te herkennen, grenzen te voelen en meer in hier en nu zijn. Ze combineert lifecoaching met paardencoaching, lichaamsgericht en systemisch werk.